I. Genel Bakış
Sürekli vadeli işlemler, BKG Exchange tarafından sunulan dijital varlık türev ürünleridir. İşlemlerde USDT, fiyatlandırma ve uzlaşma birimi olarak kullanılır.
Sürekli vadeli işlemler şu anda long ve short yönlü pozisyonları desteklemekte ve çeşitli kaldıraç seçenekleri sunmaktadır. Sürekli vadeli işlemlerde vade sonu uzlaşması bulunmaz. Sözleşme fiyatının spot piyasa fiyatıyla mümkün olduğunca uyumlu kalmasını sağlamak amacıyla fonlama ücreti mekanizması (Funding Fee) kullanılır.
BKG Exchange, piyasa dalgalanmalarından kaynaklanan gereksiz likidasyonları önlemek amacıyla gerçekleşmemiş kâr ve zarar ile likidasyon fiyatının hesaplanmasında makul bir Mark Price (İşaret Fiyatı) kullanır.
Bu vadeli işlem ürününün amacı, yüksek kaldıraç imkânı sunarken spot piyasa koşullarını mümkün olduğunca yansıtmaktır.
II. Vadeli İşlem Tanımı
Pozisyon açma işlemini açıklamak için BTCUSDT sürekli vadeli işlemleri örnek alınmıştır.
S: BTCUSDT vadeli işlemleri nasıl fiyatlandırılır?
C:
BTCUSDT vadeli işlemlerinin dayanak fiyatı BKG Endeksidir.
Dayanak fiyat ve sürekli vadeli işlem fiyatı USDT cinsinden ifade edilir. Tüm teminatlar, kâr ve zararlar da USDT cinsinden hesaplanır.
BTC/USD endeks fiyatının yükseleceğini düşünen yatırımcılar BTCUSDT sürekli vadeli işleminde long pozisyon açabilir.
Fiyatın düşeceğini düşünen yatırımcılar ise short pozisyon açabilir.
İşlem Örneği
Bitcoin fiyatının 5.000 USDT olduğunu varsayalım. Xiao Chen 100 BTC long pozisyon açar.
Hesaplama:
100 BTC ÷ 0,001 BTC/sözleşme = 100.000 sözleşme
Birkaç gün sonra sözleşme fiyatı 6.000 USDT seviyesine yükselirse, yatırımcının kârı:
100.000 × 0,001 × (6.000 − 5.000) = 100.000 USDT
Dolayısıyla yatırımcının kârı 100.000 USDT olacaktır.
III. İşlem Ücretleri
Sürekli vadeli işlemlerde işlem ücretleri:
| Tür | Ücret Oranı |
|---|---|
| Taker | %0,04 |
| Maker | %0,04 |
IV. Mark Price Hesaplama
Mark Price (İşaret Fiyatı) hesaplaması, fonlama oranıyla yakından ilişkilidir.
Mark Price Hesaplama
Sürekli vadeli işlemlerin Mark Price değeri, fonlama maliyeti baz oranı ve fiyat endeksi kullanılarak hesaplanır.
Fonlama Maliyeti Baz Oranı = Fonlama Oranı × (Bir Sonraki Fonlama Ödemesine Kalan Süre ÷ Fonlama Zaman Aralığı)
Mark Price = Endeks Fiyatı × (1 + Fonlama Maliyeti Baz Oranı)
Gerçekleşmemiş kâr ve zarar, zorunlu likidasyonun temel nedenlerinden biri olduğundan ve sürekli vadeli işlemlerde maksimum kaldıraç 125x seviyesine ulaşabildiğinden, pozisyon kâr ve zararının doğru şekilde hesaplanması gereksiz likidasyonların önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Vadeli işlemin içsel değeri, sürekli vadeli işlemlerin temel dayanağıdır. Fiyat endeksi, önde gelen spot işlem piyasalarındaki fiyatların ağırlıklı ortalaması alınarak oluşturulur ve fiyat endeksi Mark Price hesaplamasının temel bileşenlerinden biridir.
USDT bazlı vadeli işlemlerin fiyat endeksi için lütfen Price Index bölümüne bakınız.
Price Index Hesaplama Kuralları
Sürekli vadeli işlemlerin fiyat endeksi, çeşitli büyük spot işlem piyasalarındaki fiyatlar referans alınarak ve işlem hacimlerine göre ağırlıklı ortalama hesaplanarak oluşturulan kapsamlı bir fiyat endeksidir.
Referans alınan işlem piyasaları şunlardır:
Huobi, Binance, OKEx, Bittrex, HitBTC, Gate.io, Bitmax, Poloniex, FTX, MXC.
Fiyat ağırlıkları, işlem hacmine göre düzenli olarak güncellenir.
Ayrıca spot piyasa fiyatlarının kesintiye uğraması veya bağlantı sorunları nedeniyle fiyat endeksinde meydana gelebilecek olumsuz etkileri önlemek amacıyla ek koruma mekanizmaları uygulanır.
Koruma mekanizmaları:
1. Tek fiyat kaynağında sapma
Bir borsanın son fiyatı, tüm fiyat kaynaklarının medyan fiyatından %5'ten fazla saparsa, ilgili borsanın fiyat ağırlığı 0 olarak belirlenir.
2. Borsa bağlantı sorunu
Bir borsa 10 saniye içerisinde işlem verilerini güncellemezse, ağırlıklı ortalama hesaplanırken ilgili borsanın ağırlığı 0 olarak belirlenir.
Price Index, adil bir spot fiyat olarak değerlendirilebilir ve Mark Price hesaplamasında kullanılır. Mark Price ise her bir vadeli işlem pozisyonunun gerçekleşmemiş kâr ve zararının hesaplanmasında kullanılır.
Lütfen dikkat:
Hesabın gerçek kâr ve zararı, pozisyon kapatılırken gerçekleşen işlem piyasa fiyatına göre belirlenir.
Sürekli Vadeli İşlemlerde Mark Price Formülü
Mark Price aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Mark Price = Median (Price 1, Price 2, Vadeli İşlem Fiyatı)
Price 1
Price 1 = Endeks Fiyatı × [1 + Fonlama Oranı × (Bir Sonraki Fonlama Oranı tahsilatına kalan süre / 8)]
Price 2
Price 2 = Endeks Fiyatı + 30 dakikalık baz farkın hareketli ortalaması
Burada:
30 Dakikalık Baz Fark Hareketli Ortalaması = Moving Average ((Bid1 + Ask1) ÷ 2 − Endeks Fiyatı)
Veriler 1 dakikalık aralıklarla örneklenir ve 30 dakikalık hareketli ortalama hesaplanır.
Median
Price 1, Price 2 ve vadeli işlem fiyatı sıralanır ve ortadaki değer Mark Price olarak kullanılır.
Örneğin:
Price 1 < Price 2 < Vadeli İşlem Fiyatı
ise:
Mark Price = Price 2
Aşırı piyasa koşullarında veya fiyat kaynaklarında büyük sapmalar meydana geldiğinde spot fiyat ile Mark Price arasında önemli bir fark oluşabilir. Bu durumda BKG Exchange ek koruma önlemleri uygulayabilir ve Price 2'yi doğrudan Mark Price olarak kullanabilir.
Kısa vadede büyük fiyat dalgalanmaları yaşayabilen sürekli vadeli işlem fiyatlarıyla karşılaştırıldığında Mark Price, sözleşmenin içsel değerini daha iyi tahmin etmeye ve yansıtmaya yardımcı olur.
Mark Price; kısa vadeli fiyat dalgalanmalarından kaynaklanan gereksiz likidasyonları azaltmak ve piyasa manipülasyonlarının likidasyon mekanizması üzerindeki etkisini önlemek amacıyla kullanılır.
V. Fonlama Ücreti
Fonlama Ücretinin Amacı
Long ve short pozisyonlar arasındaki maliyet telafisi mekanizması sayesinde sözleşme fiyatının endeks fiyatını daha iyi takip etmesi sağlanır.
BKG Exchange fonlama ücreti tahsil etmez.
Fonlama ücretleri long ve short pozisyon taşıyan kullanıcılar arasında karşılıklı olarak ödenir.
Tahsilat Yöntemi
Fonlama ücreti her 8 saatte bir long ve short pozisyonlar arasında gerçekleşir:
UTC+8 00:00
UTC+8 08:00
UTC+8 16:00
Fonlama ücreti yalnızca ilgili ödeme zamanlarında pozisyonu açık olan kullanıcılar için tahsil edilir veya ödenir.
Pozisyon fonlama zamanı gelmeden önce kapatılırsa fonlama ücreti tahsil edilmez veya ödenmez.
Fonlama oranı pozitif olduğunda:
Long pozisyonlar short pozisyonlara fonlama ücreti öder.
Fonlama oranı negatif olduğunda:
Short pozisyonlar long pozisyonlara fonlama ücreti öder.
Kullanıcı aynı anda hem long hem short pozisyona sahipse, yalnızca net açık pozisyon (naked position) için fonlama ücreti hesaplanır.
Fonlama Ücreti Hesaplama
Fonlama Ücreti = Pozisyonun Nominal Değeri × Fonlama Oranı
Pozisyonun değeri kullanılan kaldıraç oranından bağımsızdır.
Örneğin:
Kullanıcı 100 BTC sürekli vadeli işlem pozisyonuna sahipse, fonlama ücreti pozisyon için ayrılan teminata göre değil, 100 BTC'lik pozisyonun nominal değeri üzerinden hesaplanır.
Fonlama Oranı Hesaplama
Fonlama Oranı (F) şu şekilde hesaplanır:
F = P + Clamp (I − P, %0,05, −%0,05)
Burada:
Premium Index (P)
P = [Max (0, Derinlik Ağırlıklı Bid Fiyatı − Mark Price) − Max (0, Mark Price − Derinlik Ağırlıklı Ask Fiyatı)] ÷ Spot Fiyat + Mark Price'ın makul baz farkı
Interest Rate (I)
I = (Fiyatlandırma Faiz Oranı Endeksi − Temel Faiz Oranı Endeksi) ÷ Fonlama Oranı Zaman Aralığı
VI. Take Profit
Varsayılan take profit seviyesi %5.000 olarak belirlenmiştir.
Dalgalanan kâr ve zarar, alış fiyatının 50 katına ulaştığında take profit otomatik olarak tetiklenir.
VII. Zorunlu Likidasyon
BKG Exchange sürekli vadeli işlemleri yüksek kaldıraç seçenekleri sunmaktadır.
Pozisyonları sürdürebilmek için yatırımcıların risk oranını takip etmesi gerekir.
Risk oranı %10'un altına düştüğünde kullanıcının pozisyonu zorunlu olarak likide edilir.
Risk Oranı Hesaplama
Risk Oranı = Pozisyon Fonları ÷ Açılış Teminatı
Örnek
Kullanıcının hesabında toplam 10.000 USDT bulunduğunu ve 100x kaldıraç ile long pozisyon açmak için 1.000 USDT teminat kullandığını varsayalım.
Bu durumda:
Mevcut Risk Oranı = 10.000 ÷ 1.000 = %1.000
Piyasa düştüğünde hesap bakiyesi 100 USDT seviyesine kadar zarar ederse:
Mevcut Risk Oranı = 100 ÷ 1.000 = %10
Bu noktada zorunlu likidasyon tetiklenir.
Likidasyon Riskini Azaltma
Likidasyon olaylarını mümkün olduğunca azaltmak amacıyla BKG Exchange, yetersiz likidite veya piyasa manipülasyonundan kaynaklanan zorunlu likidasyon riskini azaltmak için Mark Price mekanizmasını kullanır.